Naprawa liczników Ford – dlaczego winowajcą są zimne luty

Niesprawny ze względu na zimne luty zespół zegarów to jeden z najczęstszych problemów, z jakimi właściciele samochodów marki Ford zgłaszają się do serwisu elektroniki. Chociaż mogłoby się wydawać, że to błaha awaria, to jej zdiagnozowanie może niekiedy sprawiać trudności. Dowiedz się, na czym polega naprawa licznika Ford, jak rozpoznać tę usterkę i w jakich modelach samochodów tego producenta występuje ona najczęściej.

Czym jest licznik (zegary) w samochodach Ford i jaką pełni funkcję?

Zespół zegarów (wskaźników), potocznie zwany licznikiem, stanowi centralny punkt deski rozdzielczej pojazdu. Zegary w samochodach marki Ford – podobnie jak w autach pozostałych producentów – przekazują kierowcy najważniejsze informacje związane użytkowaniem pojazdu. Zaliczają się do nich choćby prędkość jazdy, obroty i temperatura silnika, poziom paliwa w baku czy dotychczasowy przebieg samochodu.

Dawniej zegary w samochodach były urządzeniami mechanicznymi lub elektromechanicznymi. Obecnie składają się one z komponentów elektronicznych i komunikują się z innymi podzespołami pojazdu poprzez magistralę CAN. Awaria licznika (zegarów) może mieć poważne konsekwencje, łącznie z brakiem możliwości uruchomienia auta. Gdy licznik Ford nie działa, jedną z potencjalnych przyczyn są zimne luty.

Co to są zimne luty i dlaczego powstają w licznikach Ford?

Zimny lut to określenie połączenia lutowanego o nieprawidłowych właściwościach, które powstaje na skutek niedostatecznego rozgrzania lutowanych elementów. Takie połączenie charakteryzuje się niską wytrzymałością oraz wysoką rezystancją lub całkowitym brakiem przewodzenia. Zimnym lutem często nazywane jest też połączenie, które zostało przerwane w sposób mechaniczny. Zimne luty prowadzą do tego, że urządzenie (np. licznik Ford) nie działa właściwie.

Główną przyczyną tego, że często konieczna jest naprawa zegarów Ford z uwagi na zimne luty, są regulacje unijne. Wejście w życie dyrektywy RoHS spowodowało, że producenci elektroniki przeszli na lutowanie części elektronicznych z użyciem spoiwa bezołowiowego. Charakterystyka takiego spoiwa sprawia, że zimne luty są trudniejsze do wykrycia na etapie produkcji, łatwiej też o uszkodzenia mechaniczne w okresie eksploatacji pojazdu.

Objawy zimnych lutów w liczniku Forda – jak rozpoznać usterkę?

Symptomy zimnych lutów w liczniku Forda mogą być bardzo zróżnicowane i nie kojarzyć się w pierwszej chwili z usterką tablicy wskaźników. Wśród najczęstszych problemów, które mogą występować pod wpływem wstrząsów, wibracji lub zmian temperatury, wymienić można:

• wyświetlacz licznika Ford, który nie wyświetla prawidłowo informacji,
• opadające wskazówki licznika Ford,
• rozświetlanie się i gaśnięcie losowych kontrolek,
• nieprawidłowe podświetlenie licznika Ford,
• brak możliwości uruchomienia pojazdu,
• przechodzenie samochodu w tryb awaryjny.

Skąd tak szerokie spektrum objawów? Zespół zegarów w wielu modelach aut marki Ford pełni rolę bramki (gateway) w magistrali CAN, integrując różne moduły elektroniczne w pojeździe. Odgrywa on też istotną rolę w działaniu immobilizera.

Które modele Forda najczęściej dotyka problem zimnych lutów?

Nie we wszystkich modelach Forda problem zimnych lutów pojawia się z taką samą częstotliwością. Najczęściej awarii ulegają pojazdy wyprodukowane w latach 2004-2012. Jedną z przyczyn jest m.in. wspomniana już dyrektywa RoHS, która wymusiła na producentach z branży automotive korzystanie z alternatywnych spoiw.

Modele Forda, w których może pojawić się problem zimnych lutów:

• Ford Focus – na wystąpienie zimnych lutów szczególnie narażony jest licznik Ford Focus zamontowany w pojazdach wyprodukowanych w latach 2004-2011,
• Ford Transit – licznik Ford Transit z lat 2006-2014 może nie działać, a powodu można upatrywać również w intensywnym użytkowaniu pojazdu,
• Ford Mondeo – problem z zimnymi lutami występuje również w tych autach, a naprawy może wymagać przede wszystkim licznik modelu Mondeo z lat 2007-2014.

Kiedy wystarczy przelutowanie, a kiedy konieczna jest wymiana podzespołów?

Przelutowanie licznika rozwiązuje problem, gdy usterka ma podłoże mechaniczne – doszło do przerwania połączenia elektrycznego. Wskazywać może na to m.in. reakcja na dociśnięcie licznika – zegary mogą wówczas zacząć działać poprawnie. Jednocześnie to, czy przelutowanie rzeczywiście wystarczy, można ustalić w trakcie inspekcji wykonanej pod mikroskopem.

Precyzyjne lutowanie elektroniki nie przyniesie oczekiwanego rezultatu, gdy awaria nie ma natury mechanicznej. Przykładowo silniczki krokowe wskazówek mogą zostać uszkodzone w wyniku spalenia uzwojenia ich cewek. W tej sytuacji przelutowanie licznika nie ma sensu – konieczna jest wymiana uszkodzonego komponentu.

Jak przebiega profesjonalna naprawa licznika Ford z zachowaniem przebiegu?

Profesjonalna naprawa liczników samochodowych jest skoncentrowana na usunięciu zimnych lutów. Jednak nie polega to na podgrzaniu starej cyny – proces jest bardziej złożony i obejmuje wykonanie następujących czynności:

• usunięcie starego spoiwa,
• czyszczenie chemiczne,
• nałożenie topnika,
• wykonanie nowego połączenia lutowanego,
• zabezpieczenie lutowanych komponentów,
• przeprowadzenie testu.

Dodatkowo zachowanie dotychczasowego wskazania drogomierza może wymagać uprzedniego wykonania kopii zawartości pamięci EEPROM i Flash.

Dlaczego naprawa liczników wymaga specjalistycznego sprzętu?

Płytka PCB licznika ma niewielkie wymiary i bez mikroskopu niezwykle trudno zlokalizować mikropęknięcie w połączeniu lutowanym. Do tego dochodzi konieczność precyzyjnego usunięcia starej cyny bezołowiowej, co trudno zrobić bez dostępu do stacji rozlutowniczej.

Brak dostępu do specjalistycznego sprzętu zwiększa ryzyko niepowodzenia operacji naprawy płytki drukowanej licznika. Z kolei po jej przeprowadzeniu w warunkach garażowych brak dostępu do interfejsu diagnostycznego wymusza montaż licznika w celu sprawdzenia poprawności jego działania. Wszystko to sprawia, że najlepszym rozwiązaniem jest oddanie licznika do serwisu oferującego naprawę elektroniki samochodowej oraz lutowanie układów scalonych.

Najczęstsze błędy podczas samodzielnej naprawy liczników Ford

Samodzielna naprawa elektroniki profesjonalnej jest obarczona dużym ryzykiem ze względu na brak wiedzy, doświadczenia i dostępu do profesjonalnych narzędzi. Wśród błędów często popełnianych podczas naprawy licznika Forda we własnym zakresie znajdują się:

• zlekceważenie ochrony przed ESD – podczas nieumiejętnej naprawy licznika może dojść do wyładowania elektrostatycznego, które nieodwracalnie uszkodzi jego kluczowe komponenty,
• zniszczenie silniczków krokowych podczas demontażu wskazówek – ma to związek z używaniem narzędzi, które nie są dedykowane do usuwania wskazówek,
• pozostawienie topnika na płycie PCB – topnik ma właściwości higroskopijne, co może prowadzić do gromadzenia wilgoci, powstania prądów upływowych i rozładowania akumulatora pojazdu.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

• Po czym poznać zimne luty w liczniku Forda?

Na zimne luty w liczniku Ford może wskazywać m.in. zachowanie wyświetlaczy – widoczna może być np. tylko połowa komunikatów. Niekiedy losowo zapalają się kontrolki albo pojawia się problem z uruchomieniem pojazdu.

• Czy naprawa licznika Ford ingeruje w przebieg?

Prawidłowo przeprowadzona naprawa liczników samochodowych Ford nie ingeruje w przebieg licznika (zgadza się on z danymi w CEPiK). Powód jest prosty – nie obejmuje ona zmian zawartości pamięci EEPROM w mikrokontrolerze.

• Ile kosztuje naprawa licznika Ford?

Chociaż naprawa licznika Ford często jest wyceniana indywidualnie, to jej koszt nie przekracza 300 zł. To rozwiązanie tańsze niż wymiana licznika – tutaj nie pojawiają się dodatkowe koszty w postaci legalizacji drogomierza.

• Czy licznik można naprawić samodzielnie?

Samodzielna naprawa licznika Ford nie jest rekomendowana. Brak doświadczenia w połączeniu z brakiem dostępu do narzędzi może finalnie doprowadzić do tego, że konieczna będzie wymiana licznika.

• Które modele Forda najczęściej mają problem z licznikiem?

Focus, Transit i Mondeo – to wybrane modele Forda, które mają problem z licznikiem. Większość aut, w których wystąpiła awaria, została wyprodukowana w latach 2004-2014 – dziś mogą być już mocno wyeksploatowane.

• Czy naprawa zimnych lutów jest trwała?

Naprawa zimnych lutów może być trwała, ale wiele zależy od sposobu jej przeprowadzenia. Profesjonalne przelutowanie licznika Ford zapewnia rezultat trwały dużo bardziej niż amatorska naprawa.

• Jak długo trwa naprawa licznika Ford?

Naprawa elektroniki samochodowej, a dokładniej licznika Ford, może zająć godzinę albo kilka dni. Całkowity czas wykonania usługi jest uzależniony od kilku czynników, np. złożoności usterki i sposobu dostarczenia płytki drukowanej do serwisu.